Prezydent Karol Nawrocki powołał sędziego Zbigniewa Kapińskiego na stanowisko I prezesa Sądu Najwyższego. O decyzji poinformował w poniedziałek 25 maja 2026 roku rzecznik prezydenta, Rafał Leśkiewicz. Kapiński, który obecnie pełni funkcję prezesa Izby Karnej, obejmie nowe stanowisko 27 maja 2026 roku.
Powołanie to jest postrzegane jako przejaw niezależności prezydenta od Prawa i Sprawiedliwości. Decyzja Nawrockiego została podjęta wbrew stanowisku prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego oraz byłego szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego Sławomira Cenckiewicza, którzy otwarcie sprzeciwiali się kandydaturze Kapińskiego ze względu na jego udział w składzie orzekającym w sprawie lustracyjnej Lecha Wałęsy z 2000 roku.
Did You Know?
W lutym 2026 roku Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego wyłoniło pięciu kandydatów na stanowisko I prezesa, spośród których Zbigniew Kapiński uzyskał największe poparcie.
Expert Insight:
Powołanie Kapińskiego sygnalizuje próbę wyważenia kursu w podzielonej instytucji. Choć Kapiński jest uznawany za postać bardziej koncyliacyjną niż pozostali kandydaci określani mianem „jastrzębi”, jego nominacja nie oznacza zmiany stanowiska w kwestii statusu sędziów powołanych przez neo-KRS. Ruch ten podkreśla rosnący rozdźwięk między prezydentem a liderami PiS, wskazując na zmianę układu wpływów w obozie politycznym.
Implikacje dla Sądu Najwyższego
Kapiński trafił do Sądu Najwyższego w 2021 roku po nominacji od nielegalnej neo-KRS. Jako prezes Izby Karnej był odpowiedzialny za decyzje, które skutkowały zarzutami dyscyplinarnymi, w tym za blokowanie legalnym sędziom możliwości rozpoznawania wniosków o wyłączenie neo-sędziów. Mimo to, w środowisku sędziowskim dał się poznać z zachowania legalnych sędziów na stanowiskach przewodniczących wydziałów.
W najbliższym czasie prezydent będzie musiał dokonać kolejnych kluczowych nominacji. 27 maja 2026 roku kończy się kadencja Kapińskiego jako prezesa Izby Karnej, a na decyzję głowy państwa czeka również obsada stanowiska prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej, na które zgłoszono trzech kandydatów.
Frequently Asked Questions
Dlaczego kandydatura Zbigniewa Kapińskiego budziła kontrowersje?
Kontrowersje wynikały z wyroku z 2000 roku, w którym Kapiński zasiadał w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego, uznającym oświadczenie lustracyjne Lecha Wałęsy za prawdziwe. Krytycy, w tym Jarosław Kaczyński, podważali zasadność wyboru sędziego z takim orzeczeniem na I prezesa Sądu Najwyższego.
Jakie było stanowisko rzecznika prezydenta w sprawie wyroku z 2000 roku?
Rafał Leśkiewicz argumentował, że w 2000 roku sąd nie dysponował pełnym dostępem do dokumentów komunistycznego aparatu bezpieczeństwa, które znane są obecnie i wskazują na współpracę Wałęsy z SB.
Czy powołanie Kapińskiego wpłynie na status innych sędziów w SN?
Choć Kapiński jest postrzegany jako kandydat mniej konfrontacyjny niż inni uczestnicy procesu wyboru, źródła wskazują, że nie oznacza to przyzwolenia na podważanie statusu neo-sędziów Sądu Najwyższego.
Jakie będą długofalowe skutki tych zmian personalnych dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Polsce?
