“Ze zijn erg veel aan het waarschuwen hier,” zei Spanje-correspondent Richard Hogenkamp, geciteerd door Buienradar, nadat inwoners van Catalonië en andere regio’s per sms en geluidssignaal op hun mobiele telefoon werden opgeschrikt door zware najaarsbuien. Het ES-Alert-systeem bracht mensen op de hoogte van verwachte plensbuien die gepaard gingen met twee doden in Catalonië en duizenden meldingen van omgevallen bomen en ondergelopen kelders. NOS Nieuws meldde dat het noodweer volgt op eerdere verwoestende overstromingen in Castilië-La Mancha, waar deze week eveneens een dode viel en zware schade ontstond.
ES-Alerts en code rood trekken door Spanje
De autoriteiten in Spanje sturen sneller waarschuwingen uit sinds de catastrofale overstromingen van twee jaar geleden in de provincie Valencia, waarbij meer dan tweehonderd mensen om het leven kwamen en voor ruim 10 miljard euro schade werd aangericht. Buienradar bericht dat er in circa twintig provincies een weeralarm geldt, met voor een deel van die regio’s een code rood. Meteoroloog Amara Onwuka van Buienradar legde uit dat de warme zee fungeert als een extra aanjager van het extreme weer. Volgens NOS Nieuws is het zeewater voor de kust van Spanje momenteel zo’n 3 graden warmer dan gemiddeld, met lokale afwijkingen van meer dan 4 graden.
Warm Middellandse Zeewater voedt zware stormen
Vrijwel alle regen in het Middellandse Zeegebied ontstaat door verdamping van zeewater dat boven land uitregent wanneer een lagedrukgebied passeert. NOS Nieuws en Buienradar wijzen er beiden op dat de temperaturen in de Middellandse Zee uitzonderlijk hoog zijn gebleven, net als in 2024 en 2025. Richard Hogenkamp legt uit dat het warme zeewater botst op de relatief koudere lucht van ongeveer 30 graden, wat onvoorspelbaar zware buien veroorzaakt. Volgens het Copernicus-programma van de Europese Unie is het deel van de Middellandse Zee waar dit optreedt door de menselijke uitstoot van broeikasgassen minstens verdubbeld in omvang, waarbij onderzoek van World Weather Attribution aantoont dat de zee door fossiele brandstoffen gemiddeld 2 graden warmer is geworden.
Plannen voor rivierbeddingen en infrastructurele bescherming
De topografische gesteldheid van de kustgebieden rond de Middellandse Zee, die overwegend heuvelachtig en bergachtig zijn, zorgt ervoor dat kleine beken, kanalen en rivieren snel buiten hun oevers treden bij intense neerslag. Buienradar meldt dat er inmiddels plannen klaarliggen om de oostkust beter te beschermen tegen dergelijke stortregens door nieuwe rivierbeddingen aan te leggen. Deze ingrepen moeten enorme hoeveelheden water omleiden rond woongebieden, al waarschuwt Hogenkamp dat de uitvoering daarvan veel tijd kost en jaren in beslag kan nemen.
Veelgestelde vragen over het Spaanse noodweer
Waarom geeft de Spaanse overheid zo snel mobiele waarschuwingen af?
De autoriteiten geven sneller en vaker waarschuwingen via systemen zoals ES-Alert om te voorkomen dat een catastrofe zoals de overstromingen in Valencia van twee jaar geleden zich herhaalt. Bij die eerdere ramp kwamen ruim tweehonderd mensen om het leven en werd voor meer dan 10 miljard euro aan schade aangericht, waardoor overheden nu liever te vaak dan te weinig waarschuwen.
Hoeveel warmer is het zeewater bij de Spaanse kust vergeleken met het gemiddelde?
NOS Nieuws bericht dat het zeewater voor de Spaanse kust momenteel ongeveer 3 graden warmer is dan gemiddeld. Op sommige locaties bedraagt de afwijking zelfs meer dan 4 graden.
Welke gebieden worden het zwaarst getroffen door de recente buien?
De problemen concentreren zich met name langs de oostkust van Spanje tussen Barcelona en Valencia, waar volgens Buienradar in zo’n twintig provincies weeralarmen en codes rood gelden wegens omgevallen bomen, ondergelopen huizen en overstromingen.
Wat veroorzaakt de extreme neerslag in de regio?
De extreme regenval wordt gevoed door abnormaal warm zeewater in de Middellandse Zee dat fungeert als een stoommachine en verdamping stimuleert. Buienradar meldt dat deze warme luchtmassa’s botsen op de relatief koudere luchtlagen boven land.
Hoe lang duurt het voordat de voorgestelde waterkeringen klaar zijn?
Volgens correspondent Richard Hogenkamp moet de oostkust beter beschermd worden door het aanleggen van nieuwe rivierbeddingen, maar kan het nog jaren duren voordat deze plannen volledig zijn uitgevoerd.
Related reading